Bir cami avizesi, kubbenin altında yıllarca asılı kalacak ve cemaatin her vakit altında namaz kılacağı bir yapıdır. Bu yüzden pirinç bir cami avizesinin üretimi atölyede başlayıp kubbede biten uzun bir yolculuktur. 2013'ten beri Samsun Tekkeköy'deki atölyemizde avizeleri kendimiz tasarlıyor, üretiyor ve kendi ekibimizle yerine monte ediyoruz. Bu yazıda bir pirinç cami avizesinin çizimden kubbeye hangi aşamalardan geçtiğini, Bahreyn'deki Al Hassan Camii gibi projelerden örneklerle anlatıyoruz.
1. Keşif ve ölçü: her şey kubbeyle başlar
Süreç mekânı tanımakla başlar. Mümkün olduğunda yerinde keşif yapıyoruz; uzaktaki projelerde ise mimari projedeki kubbe çapı, kubbe yüksekliği ve askı noktası bilgileriyle çalışıyoruz. Avizenin çapı genellikle kubbe çapının üçte biri ile yarısı arasında seçilir. Ampul sayısı için kullandığımız pratik kural ise avize çapının her metresi için 10 ampuldür. Çapa göre kat düzeni kabaca şöyle belirlenir:
Tek katlı avizeler: 30–100 cm
- 2+1 katlı avizeler: 100–200 cm
- 3+1 katlı avizeler: 200–500 cm
- Daha büyük kubbeler: 700'lük 4+1 gibi projeye özel ölçüler
Örneğin 300'lük bir 3+1 avize; 3 m, 2 m ve 1 m çaplı üç halka ile en altta 30 cm'lik bir bekleme lambasından oluşur ve toplam 61 ampul taşır. Ölçü konusunu daha ayrıntılı merak ediyorsanız cami avizesi seçim rehberimize göz atabilirsiniz.
Çap kadar kubbe yüksekliği de önemlidir. Katlı avizelerde en alt halka, cemaatin rahatça namaz kılabileceği ve bakım için ulaşılabilecek bir yükseklikte bırakılır. Bu yükseklik kubbe yüksekliğine, mahfil seviyesine ve avizenin çapına göre her proje için ayrı belirlenir; keşif aşamasında aldığımız ölçüler tam da bu yüzden önemlidir.
2. 3D çizim ve onay
Ölçüler netleştikten sonra avizeyi üç boyutlu olarak çiziyoruz. Bu çizimde halkaların çapları ve aralarındaki mesafeler, ayet veya motif plakalarının yerleşimi, kristal detaylar ve askı sistemi bir arada görülür. Avize kubbe ile birlikte değerlendirildiğinde, oranın mekâna uyup uymadığı üretime geçmeden anlaşılır. Müşterinin onayı alınmadan üretime başlanmaz; değişiklikler bu aşamada çizim üzerinde yapılır. Böylece sürprizler atölyede ya da kubbe altında değil, ekranda çözülür.
3. Gövde: pirinç mi, paslanmaz çelik mi?
Gövdeyi pirinç veya paslanmaz çelikten üretiyoruz. Pirinç, sıcak sarı tonu ve ince işçiliğe uygunluğu nedeniyle klasik Osmanlı formundaki cami avizelerinde sık tercih edilir. Paslanmaz çelik ise daha modern çizgili modellerde öne çıkar. Hangi malzemenin kullanılacağı modele, caminin mimari diline ve cami yönetiminin beklentisine göre birlikte belirlenir. Ayetli Osmanlı modelimizde halkalardaki ayet plakalarına kristal detaylar eşlik eder; Vizyon, Medine ve Kutulu serilerinde ise çerçeve formu ve LED destekli plakalar ön plandadır.
4. Lazer kesim ayet ve motif plakaları
Türk cami avizelerinin en belirgin unsurlarından biri halkalar üzerindeki yazılardır. Ayet veya motif plakaları lazerle kesilir; arkalarına pleksi ve LED şerit yerleştirilir. Böylece yazı, ışık yandığında içeriden aydınlanır ve kubbe altından okunur hale gelir. Hat düzenlemesi, plakaların boyu ve halkanın çevresine nasıl bölüneceği çizim aşamasında planlanır. Bu konuyu lazer kesim hat plakaları yazımızda ayrıca anlattık.
5. Üretim süresi
Standart modellerde üretim süresi genellikle 15–20 gündür. Büyük projelerde ise her model için ayrı bir üretim planı yapılır; çünkü tek bir camide ana avize, yan avizeler ve aplikler aynı anda hazırlanır. Bu yüzden teslim tarihini konuşurken hangi parçanın ne zaman hazır olacağını model model planlıyoruz.
6. Paketleme ve sevkiyat
Küçük ve orta boy avizeler bütün olarak paketlenebilir; büyük avizeler ise sökülerek parçalar halinde gönderilir. Bu yöntem taşımayı güvenli kılar ve avizenin caminin kapılarından, merdivenlerinden geçebilmesini sağlar. Bahreyn'deki Al Hassan Camii'nin 8 metrelik ana avizesinin gövdesi Tekkeköy'de parçalar halinde üretildi ve bu şekilde sevk edildi.
7. Kubbe altında montaj
Son adım montajdır. Avizeleri yurt dışında da kendi ekibimizle yerinde monte ediyoruz; bugüne kadar 30'dan fazla yurt dışı projeyi tamamladık. Al Hassan Camii'nde 8 metrelik ana avize, ibadet salonunun içine kurulan iskele üzerinde birleştirildi. Aynı projede 20'den fazla büyük avize ve onlarca aplik tek bir halka ailesi olarak tasarlandı; böylece kubbe altındaki ana avizeden duvarlardaki apliklere kadar bütün aydınlatma aynı dili konuştu. Projenin ayrıntılarını Al Hassan Camii sayfasında görebilirsiniz. Daha da büyük ölçeğe bir örnek olarak, 2015'te Cezayir Oran'daki Abdelhamid Ben Badis Camii için 12 metre çaplı bir avize yaptık.
8. Satış sonrası destek
Montaj bittiğinde iletişim kopmaz. Teslimden sonra da cami yönetimiyle bağlantıda kalıyor, bakım ve kullanımla ilgili sorularda satış sonrası destek veriyoruz.
Teklif isterken hazırlamanız gerekenler
Kubbe çapı ve kubbe yüksekliği (ya da mimari proje)
- Caminin iç mekân fotoğrafları
- Tercih ettiğiniz model ve gövde malzemesi (pirinç veya paslanmaz çelik)
- Halkalarda ayet mi, motif mi istediğiniz
- Yan avize ve aplik ihtiyacı
Tüm modellerimizi cami avizeleri sayfamızda inceleyebilirsiniz. Caminiz için pirinç avize düşünüyorsanız kubbe ölçülerini ve fotoğrafları WhatsApp üzerinden +90 533 051 84 70 numarasına ya da info@yonavize.com.tr adresine gönderin; size özel çizim ve teklif hazırlayalım.
